X сыйныф

Шатлык шигыре

Автор: 
Мәҗит Гафури

Әй, каләм! Шатлык белән караңны түк!

Тәбрик итеп милләтемә язам мәктүп:

Һәр җәһәттән хөрриятләр ачылганга,

Бу көндә хәсрәтемнән шатлыгым күп.

Юктырсың ла, алла...

Автор: 
Мәҗит Гафури

Юктырсың ла, алла!.. Әгәр булсаң,

Сабыр итмәс идең бу эшкә,

Бөтен кодрәтеңне баглап куймас

Идең җирдә алтын-көмешкә...

ТАБИГАТЬ БАЛАЛАРЫ

Мин егерме бер яшьтәмен. Өч атым, ике сыерым, ун баш сарыгым бар. Үткән көз өйне дә сипләтеп, алты почмаклы ясаттым. Шуңар дип боярдан урман алган идем, кыш буена утынын ягып рәхәтләндек, аның өстәвенә, ваграк булса да, кырык җиде бүрәнәсе калды. Насыйп булса, тагы бер-ике имән багана алып, киләсе көзгә капканы яңадан эшләтергә, кечерәк булса да, келәт салдырырга исәплим. Аннан соң тик мунча кала — заманы белән анысы да булыр әле, алла
боерса!
 

ХАЛЫК ӘДӘБИЯТЫ

Бу хәзерге кулыңызга алдыгыңыз «Халык әдәбияты» моннан аз гына мөкаддәм мәйданга куелган «Халык моңнары» исемендәге рисаләмә (әсәр) тәмамән багълыдыр.

Бу ике рисалә бер-берсенә тәгаллекътә (бәйләнештә) берсе ачкыч вә икенчесе йозак кабиленнәндерләр.

Шул сәбәпле бу рисаләләрнең берсен алып укырга тәнәззел боерган (түбәнчелек иткән) мөхтәрәм кариэләремнән (укучы) икенчесен дә әлдә (кулда) итмәкләрене үтенер идем.

ХӨРМӘТЛЕ ХӨСӘЕН ЯДКЯРЕ

Көч белән бергә гүзәллекне җыйган диңгез кеби,

Ул иде өстен вә кул җитмәс кеше, йолдыз кеби.

"Хөрмәтле Хөсәен ядкяре" шигыренең аудио нөсхәсе Татарстан Республикасының Мәдәният министрлыгы чыгарган "Күренекле шәхесләр" җыентыгыннан алынды. Әсәрне Шәүкәт Биктимеров укый.

САЙФИЯ

Килсә байның ач халыкны күзгә күз мыскылласы,
Яллый ул, әлбәт, пароход, анысы – байлар юргасы.

АҢЛАТМА: "Сайфия" шигыренең аудио нөсхәсе Татарстан Республикасының Мәдәният министрлыгы чыгарган "Күренекле шәхесләр" җыентыгыннан алынды. Әсәрне Фоат Галимуллин укый.

ДАҺИГА

Күз карашыңда синең дөнья күренде мәңге төн.

Киттең эзләп син аны яктыртмага идеал утын.

АҢЛАТМА: "Даһига" шигыренең аудио нөсхәсе Татарстан Республикасының Мәдәният министрлыгы чыгарган "Күренекле шәхесләр" җыентыгыннан алынды. Әсәрне Празат Исәнбәт укый.

ТӘНКЫЙТЬ - КИРӘКЛЕ ШӘЙДЕР

Кеше бер әсәрне болай өсттән генә укып чыккан вакытта, шул әсәрнең иң яхшы вә мәгънәле сәтырлары илә мәгънәсез вә биһудә сәтырларыны тәфрикъ итә алмыйдыр.

ТОРМЫШМЫ БУ?

Автор: 
Гаяз Исхакый

“Бер шәкертнең хатирәләре” дигән исем берлә кулыма төшкән шул дәфтәр безнең тормышымызның иң җәрәхәтле йирләрене ачканга, бик күп яшьләремезнең тереклегенә охшаган бу бәхетсез шәкертләрнең буш, мәгънәсез гомеренә карау минем күңелемдә дә шул: “Тормышмы бу?” дигән сөальне китергәнгә, үзем хәл кыла алмаган шул мәсьәләне, бәлки, укучыларым хәл кылыр, мин җавап таба алмаган сөальгә, бәлки, анлар табар дип, шул “Тормышмы бу?”ны китап итеп бастырырга уйладым.

СӨННӘТЧЕ БАБАЙ

Автор: 
Гаяз Исхакый

Авылның картлары, ир уртасылары, яшьләре — һәммәсе дә үзләре белә башлаганнан бирле аны Сөннәтче бабай дип таныйлар, Сөннәтче бабай дип йөриләр иде. Угыллары, кызлары йиткән карчыклар да, яңа төшкән яшь килен чакларда, аны Сөннәтче бабай итеп таныганнар, анлар да, бу көнге яшь киленнәр кеби урак өстендә кызу-кызу урак урганда да, көз көннәрендә, төшмәенчә башны әйләндерә торган гөбе язганда да, бәйрәм алдында ашыга-ашыга өй юганда да, еглаган угылларыны туктатыр өчен, «Сөннәтче бабай килә!» дип куркытканнар иде.

RSS-материал